De Grote Kerk Overschie in Rotterdam (foto: Floris Scheplitz)

TEST Religieus erfgoed

Zuid-Holland heeft een grote variëteit aan religieus erfgoed. Dit zijn bijvoorbeeld kerken, synagogen en moskeeën, maar ook kloosters, pastorieën, begraafplaatsen en religieuze voorwerpen. Met name religieuze gebouwen zijn vaak bepalend voor de identiteit van steden en dorpen. Onze provincie is bijna 1.200 gebedshuizen rijk.

Let op: deze pagina is nog in ontwikkeling. Wij verzoeken je geen reacties of opmerkingen naar aanleiding van deze pagina te plaatsen.

Wat doen wij op het gebied van religieus erfgoed?

Het Erfgoedhuis Zuid-Holland adviseert en ondersteund eigenaren, gemeenten, verenigingen, geloofsgemeenschappen en andere erfgoedparticipanten bij het beheer, behoud en de benutting van religieus erfgoed. Zo inspecteren onze Monumentenwachters vele kerken en andere gebouwen met de signatuur religieus erfgoed, geven wij advies over herbestemmingsopgaven, verduurzaming van het gebouwde religieus erfgoed, voeren wij bouwhistorische verkenning en waardebepalingen uit en hebben we expertise op het gebied van het behoud en beheer van roerende collecties religieus erfgoed. Daarnaast helpen we geloofsgemeenschappen en historische verenigingen bij participatieve processen en het inzetten van de verhalen rond religieus erfgoed om de lokale identiteit te versterken.

Platform Religieus Erfgoed Zuid-Holland

Provincie Zuid-Holland hecht aan het behoud van dit waardevolle erfgoed en vindt het belangrijk om de belangstelling voor en kennis over religieus erfgoed bij een breed publiek te vergroten. Om die reden is het Platform Religieus Erfgoed Zuid-Holland opgericht. Het platform wil een zo breed mogelijke vertegenwoordiging zijn van organisaties die zich bezighouden met het religieus erfgoed van de verschillende geloofsgemeenschappen en levensovertuigingen in Zuid-Holland. Erfgoedhuis Zuid-Holland participeert in het platform.

Een belangrijke doelstelling van het platform is om draagvlak te creëren voor de instandhouding van religieus erfgoed en te stimuleren dat er een duurzame toekomst voor het erfgoed binnen de dynamische, pluriforme samenleving wordt gecreëerd. Daarbij wordt nadrukkelijk samenwerking gezocht met relevante organisaties op het gebied van behoud, beheer en (toeristisch-recreatieve) ontsluiting van religieus erfgoed en aansluiting gezocht bij bestaande initiatieven.

Kerkenvisies

Als gevolg van de ontkerkelijking van de laatste decennia, hebben veel religieuze gebouwen hun oorspronkelijke functie verloren. Met het dalend aantal gelovigen komt door gebrek aan financiële middelen soms ook de instandhouding van de gebouwen onder druk te staan. Hierdoor is de voortzetting van de religieuze functie soms niet meer mogelijk. Om burgerlijke gemeenten in staat te stellen hierop beleid te formuleren en te kunnen anticiperen op knelpunten rond het religieus erfgoed, heeft het rijk financiële middelen ter beschikking gesteld aan gemeenten om een kerkenvisie op te stellen. In Zuid-Holland hebben 27 gemeenten daar gebruik van gemaakt.

De Kerkenvisie is vrij van vorm en gemeenten kunnen er voor kiezen om naast het gebouwd religieus erfgoed ook begraafplaatsen en immaterieel religieus erfgoed bij de visie te betrekken. Het immaterieel erfgoed – de verhalen en herinneringen die verbonden zijn aan het religieus erfgoed - geven een meerwaarde aan het erfgoed en kan helpen om een eventuele herbestemming vorm te geven.

Meer weten over Kerkenvisies? Bekijk deze factsheet of neem contact op met Marcus Laman.

Hoe bereiken wij ons publiek?

Wij organiseren regelmatig informatie- en netwerkbijeenkomsten. Tijdens deze bijeenkomsten delen we kennis en trends met je en ontmoet je andere betrokkenen bij religieus erfgoed. Via onze website blijf je op de hoogte van het laatste nieuws. 

Soefitempel in Katwijk aan Zee (foto: Richardkw CC BY-SA 3.0)
Oproep

Oriënterend onderzoek projecten wereldreligies

Het Erfgoedhuis is bezig met een oriënterend onderzoek in de provincie Zuid-Holland naar projecten op het gebied van religies, geloofsgemeenschappen en religieus erfgoed. Werkt jouw archief, museum of vereniging aan een project, publicatie, route of andersoortig initiatief op het gebied van religies, geloofsgemeenschappen of religieus erfgoed? Het Erfgoedhuis is benieuwd naar initiatieven en verhalen op dit vlak en wil ze graag in kaart brengen.

Kerkelijke gemeenschappen en verhalen

Gebedshuizen zijn een plek van ontmoeting, vaak ook als ze niet meer de oorspronkelijke functie hebben. Ze hebben daarom ook een grote immateriële waarde die onder andere door de verhalen (herinneringen) in het geheugen van de bezoeker en aanschouwer opgeslagen zijn. Het is belangrijk om deze verhalen zo veel mogelijk te delen en door te geven aan volgende generaties waardoor de verbondenheid en het draagvlak wordt vergroot.

In 2021 zijn we gestart met een pilotproject. In samenwerking met Verhalenhuis Belvédère leggen we verhalen vast van twee kerkelijke gemeenschappen in Rotterdam waarvan het gebedshuis een andere bestemming gaat krijgen. Aan de hand van de resultaten wordt bekeken of dit project in 2022 een vervolg gaat krijgen en zo ja, in welke vorm. Meer weten over dit project? Neem contact op met Ellen Steendam.

Actueel

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van wat er speelt op het gebied van religieus erfgoed? Schrijf je dan nu in voor onze nieuwsbrief.

Publicaties

Samen met onze partners initiëren, coördineren en realiseren wij publicaties. Denk aan boeken en onderzoeksrapporten, maar ook aan publicaties voor publieksbereik.

Uitgelicht

Factsheet Kerkenvisie

Hoeveel kerken staan er eigenlijk in Nederland? Wat zijn de koppelingsmogelijkheden van een Kerkenvisie? Hoeveel gemeenten hebben gebruik gemaakt van de subsidie die hiervoor bestaat? Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft een factsheet Kerkenvisie uitgebracht met antwoord op deze en andere vragen.

Meer informatie of contact met Erfgoedhuis Zuid-Holland?

Marcus Laman

Senior adviseur erfgoed en ruimte

Marloes Wellenberg

Senior adviseur erfgoed en publiek

Deze website maakt gebruik van cookies

Deze website maakt gebruik van geanonimiseerde cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren en voor de analyse van onze website. Deze cookies kun je niet uitzetten. Bij het tonen en afspelen van YouTube video's worden cookies van derden geplaatst. Deze cookies van derden kun je wel uitzetten. Klik op "Akkoord" als je akkoord gaat met dit gebruik van cookies, klik op "Aanpassen" voor meer informatie en om zelf te bepalen welke cookies deze website plaatst.

Deze website maakt gebruik van geanonimiseerde cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren en voor de analyse van onze website. Deze cookies kun je niet uitzetten. Bij het tonen en afspelen van YouTube video's worden cookies van derden geplaatst. Deze cookies van derden kun je wel uitzetten. Klik op "Akkoord" als je akkoord gaat met dit gebruik van cookies, klik op "Aanpassen" voor meer informatie en om zelf te bepalen welke cookies deze website plaatst.