Agrarisch erfgoed staat onder druk: ervenconsulent biedt hulp aan eigenaren en gemeenten in Zuid-Holland
22 april 2026De druk op historische boerderijen, erven en het cultuurhistorisch landschap in Zuid-Holland neemt snel toe door leegstand en stoppende boeren. Schaalvergroting in de landbouw, functieveranderingen en woningbouwdruk zorgen ervoor dat waardevolle erven versnipperen, verstenen of hun karakter verliezen. Tegelijkertijd maken veel eigenaren juist nu plannen voor herbestemming, verduurzaming of erfverbetering. Om eigenaren en gemeenten hierbij deskundig en onafhankelijk te ondersteunen, starten Erfgoedhuis Zuid-Holland en Zuid-Hollands Landschap, in samenwerking met provincie Zuid-Holland, een pilot met een provinciale ervenconsulent.
Eigenaren van agrarisch erfgoed staan regelmatig voor complexe keuzes als het aankomt op erfinrichting. Denk aan het bouwen van een schuur en het planten van nieuwe bomen tot aan complete herstructurering. Hoe doe je dit met respect voor de kenmerken van het boerenerf? Hoe doe je dit met respect voor de kenmerken van het boerenerf? Dit vraagt om kennis, die vaak moeilijk is te vinden. Gemeenten kunnen bijvoorbeeld wel informeren over regelgeving en beleid, maar beschikken niet altijd over de inhoudelijke kennis van historische boerenerven. "We zien dat eigenaren vaak goede ideeën hebben, maar dit niet goed kunnen vertalen naar een plan waarin ecologie, cultuurhistorie en landschap samenkomen", aldus Kay Kok, adviseur bij Erfgoedhuis Zuid-Holland.
Integrale aanpak voor ruimtelijke kwaliteit
Met deze pilot sluit Zuid-Holland aan bij een bredere landelijke ontwikkeling. In provincies als Utrecht en Gelderland bestaan al langer ervenconsulenten. De focus ligt daar op het ruimtelijke aspect, herbestemming en vroegtijdige begeleiding. Dat werkt goed, de ruimtelijke kwaliteit neemt toe en (kostbare) fouten worden voorkomen. De Zuid-Hollandse ervenconsulent bouwt voort op deze ervaringen en legt daarbij de nadruk op een erfgerichte aanpak. Ontwerp, cultuurhistorie, ecologie en duurzaamheid worden samengebracht in een afgewogen advies.
We zien dat eigenaren vaak goede ideeën hebben, maar dit niet goed kunnen vertalen naar een plan waarin ecologie, cultuurhistorie en landschap samenkomen.
Soorten advies
De ervenconsulent is bedoeld voor particuliere eigenaren van historische boerderijen of boerderij-erven, (agrarische) ondernemers, gemeenten en andere organisaties.
Er zijn drie verschillende niveaus van advisering:
- Vooradvies: een kort digitaal of telefonisch advies (gratis)
- Instapadvies: een locatiebezoek met nagezonden rapportage (tegen een vaste prijs)
- Uitgebreid advies: een volledig uitgewerkt ontwerp (offerte op maat).
Promotieactie
De advisering wordt aangeboden tegen een gereduceerd tarief dankzij de provincie Zuid-Holland. Daarnaast wordt om de start van deze pilot te vieren, aan de eerste vijf aanvragers een instapadvies gratis aangeboden.
Voor meer informatie over de ervenconsulent ga je naar de website van Erfgoedhuis Zuid-Holland: erfgoedhuis-zh.nl/ervenconsulent.
Er is momenteel een speciale aanbieding om de start van de ervenconsulent in Zuid-Holland te vieren. De eerste vijf 'light-aanvragen' die bij het Erfgoedhuis binnenkomen, zijn gratis!
Meer weten of advies?
Ontvang nieuwsbrieven in je mailbox
Wil je op de hoogte gehouden worden van wat er speelt in het Zuid-Hollandse erfgoed? Abonneer je dan op een van onze nieuwsbrieven!