wet- en regelgeving

• De grens van vijftig jaar voor het aanwijzen van monumenten komt te vervallen.
• Ook de mogelijkheid voor belanghebbenden om aanwijzingsverzoeken te doen vervalt.
• De procedure voor het wijzigen van rijksmonumenten zal vereenvoudigen.
• Er komt een subsidieregeling voor het bevorderen van herbestemming. Deze regeling gaat per 1 oktober in werking en geeft een recht op subsidie voor het wind- en waterdicht houden van monumenten en voor haalbaarheidsstudies naar herbestemming.

In de algemene maatregel van bestuur is het nieuwe vergunningvrije regime opgenomen. Een aantal activiteiten aan rijksmonumenten en in beschermde gezichten wordt vergunningvrij. 

1. Onderhoud en niet-monumentale onderdelen vergunningvrij
Het Besluit omgevingsrecht, een nadere uitwerking van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, bepaalt dat voor wijzigingen aan beschermde rijksmonumenten niet langer in alle gevallen een vergunning nodig is. Het grootste gedeelte blijft vergunningplichtig, maar procedures waarbij het monumentenbelang niet of nauwelijks geraakt wordt, worden vergunningvrij. Welke procedures dat precies zijn, staan beschreven in de factsheet die rechts op deze pagina is te vinden.
2. Beschermde stads- en dorpsgezichten
Het Besluit omgevingsrecht wordt ook aangepast voor beschermde stads- en dorpsgezichten. Momenteel is daar niets vergunningvrij, ook niet voor niet-beschermde panden. Het voorstel is nu om kleine ingrepen, niet zichtbaar vanaf de openbare weg (dus aan de achterzijde), vergunningvrij te maken. Denk aan de bouw van een schuurtje of het maken van een dakkapel. Rijksmonumenten zijn hiervan uitgezonderd, daar geldt het regime onder 1.
3. Advies Gedeputeerde Staten
Gedeputeerde Staten adviseren – buiten de bebouwde kom – alleen nog over plannen waarover het rijk ook adviseert: sloop, herbestemming, reconstructie en ingrijpende wijzigingen.
4. Cultuurhistorie in het bestemmingsplan
Het Besluit ruimtelijke ordening wordt in die zin aangepast dat cultuurhistorie een vast onderdeel van het bestemmingsplan wordt. Dit gold al voor beschermde gezichten, straks geldt het voor alle bestemmingsplannen.

Meer informatie over de nieuwe wet en wat er voor u als monumenteneigenaar verandert, kunt u lezen in dit artikel uit Monumenten.

Op maandag 16 januari start de indieningstermijn voor het Brim 2012. Het Brim 2012 is door de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed aangemerkt als een overgangsjaar naar een aangepaste Brim in 2013, waarvan de vorm nog niet duidelijk is. 

maakt u kans?
Omdat in 2012 ook verschillende monumentencategorieën aan het einde van hun eerste zesjarige planperiode bereiken en de overheid hen structureel wil steunen, staan deze monumenten bovenaan de prioriteitenlijst.
Daarna komen monumenten aan de beurt waarvoor in 2011 ook subsidie is aangevraagd, maar aan wie het toen niet gegund is. Hierbij is het belangrijk om op te merken dat de beschikbare subsidie per monument gedaald is. Het kan dus zo maar zijn dat u ten opzichte van uw vorige aanvraag wijzigingen aan moet brengen.

Dit is des te meer zo, omdat u rekening dient te houden met één zeer belangrijk gegeven: de RCE zal de aanvragen beoordelen in volgorde van de begroting, waarbij de volgorde van laag naar hoog loopt. Een lage begroting (en daarmee dus ook lage subsidiabele kosten) verhoogt de kans op subsidie.
Hierna zijn alle andere aanvragen aan de beurt. De kans dat deze monumenten in aanmerking komen voor het Brim 2012 is erg klein, zo wordt ook nu al aangegeven vanuit de Rijksdienst.

Het is bovendien op het moment van schrijven nog niet duidelijk of een afwijzing in 2012 voorrang biedt in 2013, zoals nu voor afwijzingen in 2011 voorrang geeft voor 2012.

alleen subsidie voor onderhoud
Om zoveel mogelijk aanvragen te honoreren, worden de maximaal subsidiabele kosten per Brim-plan aangepast. Voor een kerkelijk monument zijn de maximaal subsidiabele kosten € 100.000,-, voor molens, kastelen en horeca-instellingen is dit bedrag maximaal € 50.000,-. Wel mag per zelfstandig bouwdeel een eigen aanvraag ingediend worden (bijvoorbeeld één aanvraag voor de kerktoren en een andere aanvraag voor het schip van de kerk). Daarnaast wordt er meer dan voorheen op toegezien dat subsidie alleen voor onderhoud wordt toegekend en niet voor grootschalige ingrepen of restauratie. Voor restauratie komt vanaf 2012 via het Nationaal Restauratiefonds en via een bundeling van krachten tussen de RCE en de provincies structureel geld beschikbaar.

de indieningsprocedure
Net als vorig jaar werkt de RCE bij de beoordeling en afhandeling van de aanvragen op datum van indiening van de correcte aanvraag. Een onvolledige of foutief ingediende aanvraag krijgt als aanvraagdatum de datum waarop de correcte en volledige aanvraag door de RCE ontvangen wordt.  Aanvragen uit 2011 hoeven niet volledig vernieuwd te worden. Het onderhoudsplan bijvoorbeeld zal vrijwel zonder wijzigingen opnieuw ingediend kunnen worden, met de kanttekening dat kosten voor restauratie niet in aanmerking komen voor subsidie.

Op maandag 16 januari openen de deuren van de RCE zich en kunt u hen daar uw aanvraag overhandigen. De op die dag ontvangen correcte en volledige aanvragen worden dan in bovenstaande stapels gesorteerd. Pas als alle aanvragen van deze datum bekeken zijn, zal gewerkt worden aan aanvragen die op 17 januari ontvangen worden. Het is dan ook belangrijk dat u een correcte en volledige aanvraag indient op 16 januari. In tegenstelling tot 2011 kunt u uw begroting niet per e-mail of per fax doen, maar moet u deze overhandigen!

een korte checklist

• Heeft u reeds Brim-subsidie ontvangen en verloopt uw planperiode? Dan heeft u een uitstekende kans op Brim-subsidie.
• Heeft u in 2011 een aanvraag voor Brim-subsidie gedaan? Dan maakt u kans op Brim-subsidie.
• Heeft u nog nooit Brim-subsidie aangevraagd of ontvangen? Dan is de kans zeer klein dat uw aanvraag gehonoreerd wordt.
• Het aanvraagmodel uit 2011 mag opnieuw gebruikt worden. NB: als u zelf onderdelen uit het sjabloon wijzigt, is dat reden voor afwijzing.
• De hoogte van de door u voorgelegde begroting heeft een direct effect op de kans op toewijzing. Omdat u geen subsidie zult ontvangen voor restauratieactiviteiten, maar deze wel invloed hebben op de begroting, is het belangrijk dat u alleen onderhoudswerkzaamheden vermeld.
• Zorg dat u een geldig bouwkundig rapport hebt als nul-meting. De kans bestaat dat u een nieuw rapport nodig hebt: de nul-meting mag conform de bijlage bij het aanvraagformulier absoluut niet ouder zijn dan twee jaar vanaf de datum van indiening.

overige opties
Nu de nadruk van het Brim 2012 nog sterker op regulier onderhoud komt te liggen, is er geen plaats voor herbestemmende monumenten en voor restauraties binnen deze regeling. Per 1 januari 2012 start het Nationaal Restauratiefonds daarom de Restauratiefondsplus Hypotheek, een laagrentende annuïteitenhypotheek voor niet-woonhuismonumenten die vanaf een bedrag van € 300.000,- loopt.

Het restauratiefonds stelt daarnaast voor de gedeeltelijke herbestemming van religieus erfgoed de Kerken-nevenfunctie Hypotheek in.
Ten slotte wordt voor de restauratie van monumenten op dit moment door provincies en Rijksdienst gesproken over een nieuwe restauratieregeling. De hiermee gemoeide bedragen en de vormgeving van de regeling zijn nog onbekend. 
 
monumentenwacht en u 
Wilt u Brim-subsidie aanvragen, of heeft u vragen over het Brim 2012? Neem dan contact op met onze technisch adviseurs via 015 215 4368. Wij helpen u graag en bieden eerlijk advies op maat.