Marc Laman

Vandaag wordt de laatste hand gelegd aan de bouwhistorische waardestelling van het dorpshuis in Strijen. Dit dorpshuis (oorspronkelijk met badhuis) is gebouwd in 1956 en was een gift van de Zweedse regering die naar aanleiding van de watersnoodramp van 1953 geld voor de bouw beschikbaar stelde.
Het dorpshuis heeft als ontmoetingsplek veel herinnneringen in het collectieve geheugen van de Strijenaars achtergelaten. De tijden veranderden en ook het gebruik van het dorpshuis veranderde. In de jaren zeventig van de vorige eeuw is het verbouwd (waaronder afbraak van het badhuis) en uitgebreid, waardoor de kenmerkende jaren vijftig stijlelementen van de Wederopbouw nagenoeg zijn verdwenen.

Nu er plannen in de maak zijn om het gebied rond het dorpshuis te veranderen, kwam de vraag bij het Steunpunt of er een waardestelling kon worden opgesteld waarin een advies is opgenomen of het dorpshuis een gemeentelijke monumentstatus verdient.
Hoewel het dorpshuis een grote historische waarde heeft op grond van haar ontstaansgeschiedenis en functie, wordt toch geadviseerd het pand geen gemeentelijke monumentstatus te geven. Dit mede op grond van de verdwenen architectonische stijlkenmerken die zijn verbonden aan de architectuur uit de Wederopbouwperiode.

In de middag vertrokken naar Leiden waar in de Meelfabriek een bijeenkomst over de implementatie van de Modernisering Monumentenzorg is georganiseerd. Afgezien van dit belangrijke onderwerp, is het voor mij – als Leidenaar - een uitgelezen kans te horen en te zien wat er met de Meelfabriek (rijksmonument) gaat gebeuren. Het complex staat al 10 jaar leeg en de huidige eigenaar en de gemeente willen het complex een nieuwe functie geven. De Zwitserse architect Peter Zumthor licht vanmiddag zijn definitieve plannen toe. Herbestemmen van lege monumenten wordt één van de 3 pijlers van de Modernisering Monumentenzorg. Zumthor ontvouwt tijdens zijn presentatie een – voor de klassieke monumentenzorger - revolutionair plan. Vrijwel alle gevels van de gebouwen worden afgebroken, waardoor het betonnen of stalen skelet overblijft. Zumthor noemt het de constructieve anatomie. De architect heeft goed begrepen waar het in de bescherming van deze fabriek om draait. De gebouwen stammen uit een tijd dat het modernisme ontstond. Hierbij werden nieuwe constructietechnieken (voor het eerst) toegepast.

Er moeten netwerkbijeenkomsten worden georganiseerd voor leden van de gemeentelijke monumentencommissies. Uit een landelijk onderzoek is aangetoond dat nog heel veel kennis en professionaliteit in de commissies ontbreken.
De organisatie van de bijeenkomsten gebeurt in samenwerking met de RCE, Erfgoed in de Praktijk en de provinciale Steunpunten Monumentenzorg. Voor de provincie Zuid-Holland willen we twee bijeenkomsten organiseren. Wij nemen de taak op ons om een geschikte vergaderruimte voor te dragen, een dagvoorzitter te vinden die de discussies goed kan inleiden en begeleiden en het aandragen van geschikte (lokale) voorbeelden die op die dag kunnen worden bezocht en besproken. Ik bespreek met de gemeenteambtenaren de mogelijkheden door wat betreft de lokale onderwerpen.

Er wordt vandaag een Nieuwsbrief Gebouwd Erfgoed en Cultuurlandschap verstuurd. De afgelopen tijd heb ik me bezig gehouden met de keuze en selectie van de onderwerpen. Ik houd altijd een mapje bij van mogelijk geschikte onderwerpen die in de nieuwsbrieven van verwante organisaties aan de orde komen (maar niet door onze achterban worden gevolgd). Natuurlijk zullen de laatste ontwikkelingen met betrekking tot de Modernisering Monumentenzorg ook aan de orde komen. De onderwerpkeuze is al gemaakt, de brief is opgesteld vandaag nog even afgstemmen met Evelien over een aantal zaken (opmaak en zo) en dan kan de Nieuwsbrief worden verstuurd.
Ik heb ook de laatste hand gelegd aan een voorstel voor bijeenkomsten over de Regioprofielen Cultuurhistorie, die de provincie heeft in 2009 heeft opgesteld. De gemeenten moeten nu op de hoogte worden gebracht wat er van hen wordt verwacht in de vertaling naar gemeentelijke structuurvisies en bestemmingsplannen. Wij doen een voorstel om 4 bijeenkomsten te organiseren, verspreid over de provincie. We hebben er ook een kostenraming bij opgesteld, wel belangrijk voor de opdrachtgever om te weten welke kosten aan de bijeenkomsten zijn verbonden.

Buitendienst! We hebben van een stichting die vaarroutes maakt een opdracht gekregen om vragen te maken die cultuurhistorie/erfgoed als onderwerp hebben. De stichting maakt bij deze routes handig gebruik van de nieuwe media. Het is de bedoeling dat je al varend over de kanalen, sloten en rivieren je via je mobiele telefoon aanmeldt, de vragen downloadt en de antwoorden naar de computer terugstuurt. De computer houdt de goede en foute antwoorden bij en aan het eind van de tocht krijg je een ‘beoordeling'. Het zijn uiteraard multiplechoice vragen zodat je met jouw mobiel alleen een a, b, of c hoeft door te sturen.
Voorbeeld: een vraag over een historische sluis, of een boerderij die langs de kant staat:
wat voor type is dit?
a. langhuis
b. dwarshuis
c. stolp

Uiteraard worden ook vragen over de omgeving, het cultuurlandschap, gesteld.
Met Google-earth, de website Watwaswaar.nl en KICH kan achter het bureau veel voorwerk worden gedaan, maar een check ‘in het veld’ blijft onmisbaar.

Vandaag doen Onno Helleman, afdelingshoofd van het Steunpunt Monumentenzorg en Archeologie en ik een veldverkenning op de fiets langs de Schie, tussen Delft en Delfshaven. Aan het eind van de tocht zijn we veel wijzer geworden en hebben ook nog – voor ons - een nieuwe ‘ontdekking’ gedaan! Ongeveer 1 kilmeter ten zuiden van Delft ligt langs de westkant van de Schie een heel mooi complex uit de 17de eeuw: het Kruithuis van de beroemde architect Pieter Post. Stap eens af van je fiets (ga niet in de auto!) en loop eens het complex binnen, dat is niet verboden.