Verkenning haalbaarheid digitalisering erfgoedcollecties Zuid-Holland

 

Erfgoedhuis Zuid-Holland is afgelopen november in opdracht van de provincie Zuid-Holland, bureau Cultuur en Vrijetijd, gestart met een verkenning waarin o.a. de behoefte aan het digitaliseren van erfgoedcollecties in kaart wordt gebracht. Hiervoor zijn ruim 340 musea, historische verenigingen en oudheidkamers benaderd. De verkenning is  inmiddels afgerond.

Wij organiseerden maandagmiddag 19 juni j.l. een bijeenkomst over de resultaten en vervolg van de verkenning.

Verkenning haalbaarheid digitalisering erfgoedcollecties

Een onderdeel van de verkenning was het onderzoek naar de bereidheid van erfgoedinstellingen - en de voorwaarden - om hun digitale collecties voor het publiek toegankelijk te maken op een gemeenschappelijk ‘digitaal museum’. Een andere doelstelling was inzicht te verkrijgen in de (financiële) haalbaarheid van een Themafonds Digitalisering Erfgoedcollecties in Zuid-Holland bij het Prins Bernhard Cultuurfonds, afdeling Zuid-Holland.

bijeenkomst verkenning digitalisering erfgoedcollecties 19 juni

Resultaten, conclusies en aanbevelingen verkenning

Tijdens de bijeenkomst op 19 juni werden de resultaten teruggekoppeld en de voornemens van de provincie voor de komende jaren bekend gemaakt. Bekijk hier alle resultaten en conclusies. De voornaamste conclusies zijn:

- Er is grote behoefte bij erfgoedinstellingen aan kennis en kennisdeling over digitalisering;

- Erfgoedinstellingen willen aansluiten bij bestaande (landelijke en thematische) digitale platforms als het gaat om het beschikbaar stellen van hun erfgoedcollecties;

- Een Themafonds Digitalisering Erfgoedcollecties Zuid-Holland is gewenst, maar niet vergelijkbaar met het Themafonds Digitalisering in Groningen.

De belangrijkste aanbeveling is: Bied een samengesteld programma aan voor erfgoedinstellingen dat bijdraagt aan het vergroten van het kennisniveau, een betere toegankelijkheid van erfgoedcollecties en het vergroten van het publieksbereik.

Voornemens n.a.v. de verkenning

Op basis van de uitkomsten van de Verkenning Digitalisering Erfgoedcollecties Zuid-Holland zijn Gedeputeerde Staten voornemens om in 2018 en 2019 aan de erfgoedinstellingen een samengesteld
programma aan te bieden, bestaande uit drie onderdelen:

1) het instellen van een Themafonds Digitalisering Erfgoedcollecties Zuid-Holland bij het Prins Bernhard Cultuurfonds, afdeling Zuid-Holland. Een Themafonds met een andere doelstelling dan het Themafonds in Groningen. Er is behoefte aan een Themafonds dat projecten ondersteunt die het publieksbereik van erfgoedinstellingen vergroten. Het fonds daagt vooral erfgoedinstellingen uit om nieuwe verbindingen aan te gaan met publieksgroepen die normaal gesproken wat verder van de erfgoedinstellingen afstaan, zoals nieuwkomers en migranten, maar ook jongeren. Het voornemen is om vanuit de intensiveringsmiddelen cultureel erfgoed een bedrag van € 100.000 per jaar in het fonds te storten. Van het PBGF wordt een bijdrage aan het fonds verwacht van € 50.000 per jaar.Het bestuur van het PBCF heeft informeel een positieve reactie gegeven op het voorgestelde Themafonds inclusief de genoemde verdeling van de bijdragen aan het fonds (twee derde deel provincie, één derde deel PBCF). Besluitvorming door het bestuur van het PBCF wordt op 30 juni 2017 verwacht.;


2) het organiseren van een 'Steunpunt vergroten (basis)kennis digitaliseren en
kennisdelen'. Het steunpunt vormt hét provinciale netwerk voor erfgoedinstellingen en organiseert cursussen, biedt praktische informatie aan en stimuleert samenwerking. Het vergroten van de kennis is noodzakelijk om het digitaliseringsproces op een hoger niveau te brengen. Voor de organisatie van het steunpunt zijn 950 uur per jaar nodig. 300 uur daarvan wordt vrijgemaakt in de werkplannen van 2018 en 2019 van het Erfgoedhuis en 650 uur wordt door het Erfgoedhuis gedekt via de opgebouwde bestemmingsreserve. Daarnaast is een extra investering nodig van de provincie van € 30.000 per jaar. Het voornemen is deze investering te financieren met gelden van de intensiveringsmiddelen cultureel erfgoed;


3. het aansluiten bij een digitaal platform om de erfgoedcollecties op een aantrekkelijke manier toegankelijk te maken voor het grote publiek. De keuze gaat uit naar het bundelen van data vanuit de collectieregistratiesystemen van culturele instellingen door de provincie. Deze data kunnen centraal ontsloten worden via een thematische website zoals dat in Gelderland gedaan is via CollectieGelderland.nl. De data (collecties) worden gekoppeld aan en opengesteld via het landelijke platform Collectie Nederland. Het voornemen is om jaarlijks een bijdrage van € 20.000 te investeren in een betere digitale
toegankelijkheid van erfgoedcollecties. Het voornemen is deze investering te financieren met gelden van de intensiveringsmiddelen cultureel erfgoed. Het programma TOP levert een inhoudelijke bijdrage bij het centrale platform voor de data en wil, indien nodig, financieel bijdragen om ervoor te zorgen dat de data daadwerkelijk als open data worden ontsloten.

Zie voor een uitgebreide toelichting op bovenstaande acties de brief van de Gedeputeerde R.A. Janssen aan Provinciale Staten.

bijeenkomst verkenning digitalisering erfgoedcollecties 19 juni 2

Acties in 2017

Dit najaar zullen bovenstaande acties al worden voorbereid.

Dit jaar wordt een definitieve keuze gemaakt voor een platform waarbij collecties als open data beschikbaar gesteld kunnen worden, zodat ze ontsloten kunnen worden via het platform Collectie Nederland: musea, monumenten en archeologie van het RCE.

De provincie besluit eind van dit jaar officieel over de inzet van de financiële middelen voor bovenstaande acties.

Een aantal cursussen uit het cursustraject Kennis is Kracht zullen over digitalisering gaan.

Ter inspiratie voor het opzetten van het 'steunpunt digitalisering' als provinciaal netwerk gaf Tessa Free, namens het Netwerk Oorlogsbronnen, inzicht in wat er komt kijken bij het vormen van zo'n netwerk.

Ten slotte keken we met de aanwezige erfgoedinstellingen naar de toekomst tijdens een brainstormsessie. Zij gaven aan interesse te hebben in verschillende cursusonderwerpen:  b.v. over hardware en software, beeld- auteursrechten, het opstellen van informatiebeleidsplannen opstellen, tot aan cursussen over aan publieksbereik en storytelling. Daarnaast willen zij graag digitale onderwerpen op de agenda zetten zoals het toepassen van standaarden en praktische tips over het aansluiten bij digitale platforms. Belangrijk voor het netwerk vinden de aanwezige erfgoedinstellingen continuïteit, inzicht in de verschillende niveaus van professionalisering, samenwerking en kennisdeling: zodat we het wiel slechts 1 keer hoeven uit te vinden.

En met deze interactieve sessie eindigde de informatiebijeenkomst in het het Provinciehuis in Den Haag.

U vindt hier de powerpoint presentaties van de sprekers terug:

Meer informatie en contact

Neem contact op met Tamara van Zwol, projectcoördinator. U kunt haar bereiken via digitalisering@erfgoedhuis-zh.nl of 015 - 215 43 50